Nagroda im. prof. Mariana Sokołowskiego

Nagrody i odznaczenia przyznane na wniosek Collegium Artium

2016

Nagroda Kulturalna Województwa Lubelskiego dla prof. Marii Pomianowskiej

2015

Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla prof. Andrzeja Walickiego
Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Tomasza Fiałkowskiego

2014

Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla prof. Jerzego Miziołka

2013

Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla prof. Andrzeja Turowskiego
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla prof. Jerzego Gadomskiego

2012

Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla prof. Stanisława Mossakowskiego
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla prof. Piotra Skubiszewskiego

2011

Nagroda im. ks. Stanisława Musiała SJ dla Tomasza Pietrasiewicza i „Ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie
street

Tomasz Pietrasiewicz – dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie – odbiera Nagrodę im. ks. Stanisława Musiała z rąk prof. Andrzej Mani – prorektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków, 4.032011. Fot. © Anna Wojnar

Na wniosek Collegium Artium Tomasz Pietrasiewicz oraz Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” zostali w 2011 r. laureatami Nagrody im. ks. Stanisława Musiała SJ w kategorii inicjatyw społecznych promujących dialog chrześcijańsko-żydowski i polsko-żydowski.
Tomasz Pietrasiewicz jest pomysłodawcą i dyrektorem Ośrodka „Brama Grodzka-Teatr NN” w Lublinie, który konsekwentne realizuje działania edukacyjne, artystyczne i animacyjne mające na celu odtworzenie i uzdrowienie polsko-żydowskiej pamięci. Działalność Ośrodka nawiązuje do symboliki i historii jego siedziby – lubelskiej Bramy Grodzkiej, która przez stulecia była przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim. Ta pusta przestrzeń po zniszczonym żydowskim mieście stała się dla Ośrodka naturalnym miejscem do realizowania działań odkrywających pamięć o przeszłości polsko-żydowskiego Lublina, ale będących też upamiętnianiem ofiar Zagłady.

Nagroda „Przeglądu Wschodniego” dla dr Joanny Wolańskiej
street

Na wniosek Collegium Artium dr Joanna Wolańska otrzymała w 2011 r. Nagrodę „Przeglądu Wschodniego” w kategorii „Dzieła krajowe” za książkę Katedra ormiańska we Lwowie w latach 1902–1938. Przemiany architektoniczne i dekoracja wnętrza wydaną przez Departament Dziedzictwa Kulturowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w serii „Poza Krajem” (Warszawa 2010). Monografia dotyczy jedynego w swoim rodzaju przykładu architektury o rysach orientalnych w Europie Środkowej. Architektoniczna wyjątkowość katedry byłaby nie do pomyślenia, gdyby nie specyficzny fenomen etniczny – wielonarodowy charakter mieszkańców Lwowa, który przez stulecia kształtował charakter miasta.

Książka dr Wolańskiej jest z wielu względów niezwykła i nowatorska. Przywraca naszej świadomości ważny składnik polskiego dziedzictwa kulturowego – dziedzictwa przy tym po wielokroć europejskiego i wielokulturowego. Nowatorskie jest opracowanie zagadnień sztuki sakralnej pierwszej połowy XX wieku, niebędącej dotąd przedmiotem szerszej analizy w światowej historii sztuki.

prof. Wojciech Bałus · fragment niepublikowanej recenzji

Imponujący warsztat naukowy. Składają się nań bogate dane archiwalne, zebrane w wyniku kwerend przeprowadzonych zarówno w archiwach polskich, amerykańskich, szwajcarskich oraz – nadal trudno dostępnych, a nieodzownych – ukraińskich. […] Autorki jednak nie satysfakcjonuje ustalanie faktografii i źródeł obrazowych. Znaczną część jej rozprawy stanowi rozbudowane i obudowane wątkami pobocznymi studium ikonograficzne dotyczące wysoce niekonwencjonalnych ikonograficznie malowideł Jana Henryka Rosena. Poza wielokroć badanymi i interpretowanymi dziełami i projektami Wyspiańskiego, chyba żadne z dzieł polskiej sztuki religijnej nie doczekało się tak wnikliwej, erudycyjnej i rozbudowanej egzegezy. Jest to wybitne osiągnięcie autorki.

prof. Maria Poprzęcka · fragment niepublikowanej recenzji

2010

Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Anny Baranowej
Nagroda im. ks. Stanisława Musiała SJ dla prof. Joanny Tokarskiej-Bakir
street

Prof. Joanna Tokarska-Bakir odbiera Nagrodę im. ks. Stanisława Musiała SJ z rąk prof. Karola Musioła – rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Urząd Miasta Krakowa, 30.04.2010
Fot. © Anna Wojnar

Na wniosek Collegium Artium prof. Joanna Tokarska-Bakir została w 2010 r. laureatką Nagrody im. ks. Stanisława Musiała SJ za twórczość intelektualną promującą dialog chrześcijańsko-żydowski i polsko–żydowski. Wyjątkową okazją do uzasadnienia tej kandydatury stała się dedykowana pamięci ks. Musiała książka Legendy o krwi. Antropologia przesądu (Warszawa 2008) – imponujący efekt wieloletnich interdyscyplinarnych badań. Autorka wnikliwie prześledziła losy blood libels w europejskiej pamięci i wykazała ich związki ze współczesnym antysemityzmem, co dokumentują obszerne fragmenty wywiadów z mieszkańcami Sandomierszczyzny. Stała się tym samym kontynuatorką myślenia ks. Musiała, spod którego pióra wyszły m.in. wstrząsające teksty o mordzie rytualnym. Prof. Joanna Tokarska-Bakir potwierdziła także przekonanie jezuity, że przedstawiający mord rytualny obraz z sandomierskiej katedry służył szerzeniu nienawiści.

Ta znakomita książka [Legendy o krwi], nominowana do kilku znaczących polskich nagród wydawniczych, zajmuje się długim życiem przesądu przypisującego Żydom zbrodnicze zamiary i czyny, w tym profanację hostii i mordy rytualne. Joanna Tokarska-Bakir szuka odpowiedzi na pytanie, dlaczego w imaginarium chrześcijańskiej Europy, od średniowiecznej Portugalii aż po dzisiejszy Kijów mamy do czynienia z demonicznym fantazmatem Żyda? Autorkę interesuje rola mechanizmów (w tym mitów i przesądów) czynnych w konstruowaniu tożsamości zbiorowej i budowaniu własnej kultury i wyradzających się w zbrodnicze nawoływanie do pogromów i prześladowań zdemonizowanego „innego-obcego”. Dlaczego ten fantazmat tak żywotny? I dziś jeszcze mit mordu rytualnego należy do żelaznego arsenału antyizraelskiej propagandy w krajach arabskich, stanowi żywotne residuum, które konstytuuje zbiorową wyobraźnię i lęki w części chrześcijańskiej Europy: to fantazmat spotykany do dziś w Polsce − jak wynika z jej badań terenowych przeprowadzonych w Sandomierzu, gdzie w katedrze znajduje się XVIII-wieczny obraz przedstawiający mordy rytualne dokonywane rzekomo przez Żydów na dzieciach chrześcijańskich. Autorka śledzi historię i rozwój zjawiska, stanowiącego jeden z przejawów tzw. blood libels – „legend o krwi”, począwszy od w. XII. Analizując, między innymi, takie źródła jak Historiae memorabiles Rudolfa von Schlettstadta i Acta Sanctorum, a także dokumenty z osiemnastowiecznych procesów sandomierskich, ukazuje drogi szerzenia się przesądu oraz jego rozmaite konsekwencje widoczne chociażby w i dziś ciągle żywych, antyjudaistycznych i antysemickich uprzedzeniach części ankietowanych przez nią rozmówców z Sandomierszczyzny i Podlasia. Jej książka wykorzystuje ustalenia historyków, etnografów, socjologów i psychologów społecznych, posługuje się instrumentarium antropologii filozoficznej, religioznawstwa i psychoanalizy.

prof. Marek Zaleski · instytutksiazki.pl

Pod względem bogactwa źródłowego materiału i wartości poznawczej (w odróżnieniu od statystycznej cenzurki), samowiedzy warsztatowej i wykładniczego kunsztu, Legendy o krwi biją na głowę ogromną większość produkowanych dziś sprawozdań badawczych – przeglądowych jak i terenowych – aspirujących do statusu zwierciadeł „rzeczywistości społecznej”.

prof. Zygmunt Bauman

Imponuje w niej [książce Legendy o krwi] nie tylko bogactwo przywoływanych źródeł i opinii czy wielostronna lektur, ale i fakt, że interdyscyplinarność ujęcia głównego tematu charakteryzuje się przejrzystym ładem. Nie ma tu żadnych prestidigitatorskich fajerwerków informacyjnych czy popisów erudycyjnych. Wszystko podporządkowane zostało procesowi wchodzenia w temat. Jeśli autorka sięga po nieswoje czasy i pola badawcze, czyni to po to, by lepiej zrozumieć i innym przekazać jak się spełnia historia i jakimi pomostami dosięga współczesności. Celem inicjalnej eskapady autorki w średniowiecze jest zrozumienie i ukazanie dróg legendy o krwi do współczesności, a także nie tak bardzo odległej przeszłości. Tak odległej i tak zarazem niedalekiej jak pogromy l. 1945−1946 i fala mordów dokonanych w Polsce na ocalałych z Holokaustu w l. 1944−1947. Chociaż bezpośrednio temat fali tużpowojennych pogromów, (a wszystkie były wywołane rzekomym przypadkiem mordu rytualnego) jest w książce Joanny Tokarskiej-Bakir prawie nieobecny, przynosi nam ona najgłębsze w polskiej literaturze spojrzenie na genezę tego zjawiska.

prof. Feliks Tych · Joanny Tokarskiej-Bakir książka o legendzie krwi, „Teksty Drugie”, 2009, nr 3, s. 148

2009

Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Krystyny Czerni